Η δεκαετία του ’40 πάει… (ιστορικούς) περιπάτους

0

Η Ιστορία δεν είναι κάτι που μπορείς να μάθεις διαβάζοντας μόνο ένα βιβλίο. Την Ιστορία την βλέπουμε καθημερινά γύρω μας, περπατώντας στην πόλη, περνώντας από δρόμους και κτίρια. Ερευνώντας υλικό και συζητώντας. Η Ιστορία δεν είναι μια απλή διαδοχή γεγονότων, και αυτό ακριβώς θα προσπαθήσει να μας μεταδώσει ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης με το νέο του εγχείρημα στο πεδίο της Δημόσιας Ιστορίας, αυτόν τον Δεκέμβριο.

Βέβαια, δεν είναι η πρώτη φορά. Ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης έχει εκπονήσει την διδακτορική του διατριβή στον τομέα της Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας στην Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών, έχει διοργανώσει συνέδρια σχετικά με την δεκαετία του 1940 και έχει εκδόσει δύο βιβλία σχετικά με την περίοδο της Κατοχής. Και, φυσικά, έχει διοργανώσει δεκάδες ιστορικούς περιπάτους στην Αθήνα, με περισσότερους από 1.000 συμμετέχοντες την φορά. Αυτή την φορά όμως, το μοντέλο είναι διαφορετικό: στους περιπάτους θα συμμετέχει περιορισμένος αριθμός ατόμων, κάνοντας την όλη διαδικασία πιο άμεση και πολύ πιο διαδραστική.

Σύμφωνα με το νέο του πρότζεκτ, θα πραγματοποιούνται τακτικοί περίπατοι, με συμμετοχή λίγων ατόμων κάθε φορά, ώστε να εξετάζονται σε βάθος ιστορικά γεγονότα, να αναλύονται και να συζητούνται. Τους ιστορικούς περιπάτους θα ακολουθεί προβολή και σχολιασμός σπάνιου φωτογραφικού υλικού. Η εικόνα, άλλωστε, αποτελεί πολύτιμη πηγή και για αυτόν τον λόγο οι φωτογραφίες θα έχουν τόσο κεντρική θέση σε αυτούς τους νέους περιπάτους, ώστε τα γεγονότα να τοποθετούνται πιο ξεκάθαρα στο ιστορικό τους πλαίσιο.

«Στο δημόσιο λόγο συνηθίζουμε να επικαλούμαστε το παρελθόν και την Ιστορία για να δώσουμε βαρύτητα στα επιχειρήματά μας. Η επίκληση της Ιστορίας νομιμοποιεί» μας λέει ο Μ. Χαραλαμπίδης, επισημαίνοντας πως αυτό κρύβει τον κίνδυνο… κατάχρησης της ιστορικής γνώσης, χρησιμοποιώντας την περισσότερο ως ένα τσιτάτο, ως έναν γοητευτικό τίτλο – όπως αυτούς που φέρνουν κλικ και κάνουν πιο εντυπωσιακούς τους πολιτικούς λόγους. Όμως, από όλη αυτή την διαδικασία απουσιάζει η κριτική σκέψη και υπάρχει ο κίνδυνος να βουλιάξουμε ακόμα περισσότερο στους εθνικούς μας μύθους.

Μέσα από την εμπειρία των ιστορικών περιπάτων, το άτομο έρχεται σε άμεση επαφή με τον ιστορικό, μπορεί να ζητήσει διευκρινίσεις για το παραμικρό αλλά – και αυτό είναι το πιο σημαντικό – να ζήσει από κοντά τις περιοχές που αφορούν τα γεγονότα, να νιώσει κομμάτι της Ιστορίας.

Λόγω της μεγάλης προσέλευσης στους περιπάτους του κ. Χαραλαμπίδη, μέχρι τώρα δεν υπήρχε η δυνατότητα συζήτησης. Άλλωστε, η συζήτηση είναι βασικός παράγοντας για την κατανόηση της Ιστορίας. «Κάθε τι που είναι εσωστρεφές μαραζώνει. Βλέπουμε τις τελευταίες δεκαετίες να αυξάνει διαρκώς το χάσμα ανάμεσα σε όσα γνωρίζουν οι ιστορικοί για το παρελθόν και σε όσα νομίζει ότι γνωρίζει η κοινωνία» λέει ο Μ. Χαραλαμπίδης. Οι στρεβλώσεις και η πολιτική χρήση της Ιστορίας είναι ατοπήματα στα οποία πέφτουμε όλοι μας πολύ συχνά, και ένας ιστορικός οφείλει – ειδικά πλέον – να απομακρύνεται από την ξύλινη, επιστημονική γλώσσα, να είναι προσιτός και να δοκιμάζει νέους τρόπους να μεταδίδει τις γνώσεις του στο κοινό. Άλλωστε, η κοινωνία (ακόμα και μέσα από την στρεβλή της χρήση) έχει μεγάλο ενδιαφέρον για την Ιστορία, και το μεγαλύτερο εύρος ιστορικής γνώσης μπορεί να κάνει μόνο καλό. Από την δική του πλευρά, το κοινό εκφράζει καθημερινά την ανάγκη αυτή για περισσότερη γνώση, άρα οι επιστήμονες οφείλουν να εγκαταλείψουν σιγά-σιγά την ασφάλεια της ακαδημαϊκής κοινότητας και να ανοίξουν τους ορίζοντές τους.

Ο δημιουργός των περιπάτων και εμπνευστής του «Αθήνα Ελεύθερη» διδάσκει ταυτόχρονα στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο την ενότητα της Δημόσιας Ιστορίας. ‘Πώς θα φτάσει στο κοινό η επιστήμη χωρίς έκπτωση;’, τον ρωτάμε.

«Η επιστημονικά τεκμηριωμένη ιστορική γνώση, όπως και κάθε επιστημονική γνώση, δεν μπορεί να είναι κτήμα μόνο όσων συμμετέχουν στην ακαδημαϊκή διαδικασία. Εμείς πρέπει να κάνουμε το βήμα. Αν θέλουμε η Ιστορία να διαδραματίζει, όπως πρέπει, σημαντικό ρόλο στις ζωές των ανθρώπων, πρέπει να βρούμε τρόπους να επικοινωνήσουμε τα συμπεράσματα της έρευνας με το ευρύτερο δυνατό κοινό. Δεν χρειάζεται να κάνουμε καμία έκπτωση, καμία εκλαΐκευση. Χρειάζεται να φέρουμε την ακαδημαϊκή γνώση στον δημόσιο χώρο με ελκυστικούς τρόπους», μας απαντά.

Ήδη έχουν σχεδιαστεί και θα πραγματοποιηθούν μέσα στον Δεκέμβριο τρεις ιστορικοί περίπατοι που καλύπτουν δύο ξεχωριστές θεματικές. Ο πρώτος εξετάζει ένα γεγονός που σημάδεψε όσο λίγα τη σύγχρονη ελληνική ιστορία: το συλλαλητήριο του ΕΑΜ στην πλατεία Συντάγματος στις 3 Δεκεμβρίου 1944 και την αιματηρή καταστολή του, που αποτέλεσε την έναρξη της Μάχης της Αθήνας, γνωστής ως Δεκεμβριανά. Ο δεύτερος περίπατος επιχειρεί να φωτίσει την πλέον σκοτεινή πλευρά της κατοχικής περιόδου: τη δράση των δωσίλογων, δηλαδή αυτών που συνεργάστηκαν με τους κατακτητές.

Κράτηση θέσεων και περισσότερες πληροφορίες εδώ.

Source link

Από την σελίδα in2life.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ