Το Κύπελλο Ελλάδος είναι η δεύτερη τη τάξει ποδοσφαιρική διοργάνωση στη χώρα μας, μετά το πρωτάθλημα της Σούπερ Λίγκας (πρώην Α’ Εθνικής). Ξεκίνησε το 1931 και διεξάγεται με διακοπές μέχρι σήμερα. Πολυνίκης του θεσμού είναι ο Ολυμπιακός Πειραιώς με 27 κατακτήσεις.

H πρώτη διοργάνωση του Κυπέλλου Ελλάδος έγινε το 1931 υπό την αιγίδα της ΕΠΟ, που είχε αναλάβει τις τύχες του ελληνικού ποδοσφαίρου από το 1926. Πήραν μέρος 17 ομάδες από την Αθήνα, τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη. Ο τελικός έγινε στις 8 Νοεμβρίου 1931 στο Γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, ανάμεσα στην ΑΕΚ και τον Άρη Θεσσαλονίκης, με διαιτητή τον Σωτήρη Ασπρογέρακα, βετεράνο ποδοσφαιριστή του Παναθηναϊκού και μετέπειτα διεθνή διαιτητή. Η ΑΕΚ νίκησε με 5-3 (2-2) και κατέκτησε το πρώτο Κύπελλο Ελλάδος.

Στην αρχή, το Κύπελλο γινόταν με ομάδες όλων των κατηγοριών και η συμμετοχή ήταν προαιρετική. Έτσι, πολλές φορές, εξαιτίας της απροθυμίας των συλλόγων, ο θεσμός δεν βρήκε ανταπόκριση και δεν τέλειωσε κανονικά ή δεν έγινε καθόλου, ιδιαίτερα τα προπολεμικά χρόνια. Πολύ αργότερα και με τη σταδιακή καθιέρωση του επαγγελματισμού στο ποδόσφαιρο, στη διοργάνωση συμμετείχαν μόνο οι ομάδες που διατηρούσαν τμήματα αμειβομένων ποδοσφαιριστών. Για τις ερασιτεχνικές ομάδες δημιουργήθηκε ξεχωριστή διοργάνωση το 1971, το Κύπελλο Ερασιτεχνών.

Το σύστημα διεξαγωγής δεν ήταν ενιαίο όλα αυτά τα χρόνια. Για ένα μεγάλο διάστημα, στην αρχική φάση του Κυπέλλου, δεν γινόταν κλήρωση, αλλά ορισμός, για να αποφεύγονται οι αναμετρήσεις μεταξύ των ισχυρών και δημοφιλών ομάδων. Μέχρι το 1965 αν δύο ομάδες αναδεικνύονταν ισόπαλες και μετά την παράταση, έδιναν και δεύτερο αγώνα. Από τη χρονιά αυτή κι εξαιτίας των επεισοδίων στον ημιτελικό αγώνα Παναθηναϊκού – Ολυμπιακού το 1964, μετά το ισόπαλο αποτέλεσμα των 120 λεπτών γινόταν κλήρωση για το νικητή.

Έτυχε, μάλιστα, σε μία περίπτωση, το 1968-69, να κριθεί ο τελικός με κλήρωση. Στις 9 Ιουλίου 1969, Ολυμπιακός και Παναθηναϊκός αναμετρήθηκαν στο Στάδιο Καραϊσκάκη και μετά την ημίωρη παράταση παρέμειναν στο ισόπαλο 1-1. Στην κλήρωση που ακολούθησε στη σέντρα του γηπέδου, ο Παναθηναϊκός στάθηκε τυχερός και κατέκτησε το Κύπελλο Ελλάδος. Από την αμέσως επόμενη χρονιά καθιερώθηκε και στη χώρα μας η διαδικασία των πέναλτι.

Ο Ολυμπιακός είναι ο πολυνίκης της διοργάνωσης με 28 κύπελλα στην τροπαιοθήκη του και ακολουθούν ο Παναθηναϊκός με 18 και η ΑΕΚ με 14. Συνολικά, οι ομάδες τού τέως ΠΟΚ έχουν κατακτήσει τα 59 από τα 72 Κύπελλα Ελλάδος.

Το Κύπελλο Ελλάδος δεν έγινε ή διακόπηκε από το 1934 έως το 1938 για οικονομικούς λόγους, από το 1940 έως το 1946, λόγω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής, το 1962 και το 1964, λόγω επεισοδίων και το 1966, επειδή δεν κατέβηκε ο Ολυμπιακός στον τελικό με την ΑΕΚ.

Στις 27 Ιουνίου 1962, ο Ολυμπιακός και ο Παναθηναϊκός αναμετρήθηκαν στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας, στο γήπεδο της Νέας Φιλαδέλφειας. Ο ελβετός διαιτητής Μελέ διέκοψε τον αγώνα στο 100ο λεπτό της παράτασης λόγω σκότους. Οι φίλαθλοι, νομίζοντας ότι είναι κανονισμένο για να επαναληφθεί ο αγώνας για εισπρακτικούς λόγους, εισέβαλαν στον αγωνιστικό χώρο και αγώνας διακόπηκε. Η ΕΠΟ φοβούμενη παρόμοια επεισόδια δεν όρισε επαναληπτικό αγώνα, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει κυπελλούχος αυτή τη χρονιά.

Στις 17 Ιουνίου 1964, ο ημιτελικός αγώνας Παναθηναϊκού – Ολυμπιακού διακόπηκε στο 115ο λεπτό της παράτασης. Εξαγριωμένοι φίλαθλοι και των δύο ομάδων, πιστεύοντας ότι ο αγώνας είναι «στημένος», κατέστρεψαν ολοκληρωτικά το γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Στην κανονική του διάρκεια ο αγώνας έληξε ισόπαλος 1-1 (Δομάζος – Νεοφώτιστος). Μετά την εξέλιξη αυτή, κυπελλούχος Ελλάδος ανακηρύχθηκε η ΑΕΚ, που είχε περάσει στον τελικό.

Στις 10 Ιουλίου 1966 ήταν προγραμματισμένος να γίνει οι τελικός μεταξύ ΑΕΚ και Ολυμπιακού. Οι ερυθρόλευκοι δεν κατέβηκαν στον τελικό, κατόπιν υπόδειξης του προπονητή τους Μάρτον Μπούκοβι, που θεώρησε ότι η ποδοσφαιρική περίοδος είχε «τραβήξει» αδικαιολόγητα.

Τελικοί

Κυπελλούχοι

Ομάδα Κατακτήσεις Έτη
ΟΣΦΠ 28 1947, 1951, 1952, 1953, 1954, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1965, 1968, 1971, 1973, 1975, 1981, 1990, 1992, 1999, 2005, 2006, 2008, 2009, 2012, 2013, 2015, 2016.
ΠΑΟ 18 1940, 1948, 1955, 1967, 1969, 1977, 1982, 1984, 1986, 1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1995, 2004, 2010, 2014.
ΑΕΚ 15 1932, 1939, 1949, 1950, 1956, 1964, 1966, 1978, 1983, 1996, 1997, 2000, 2002, 2011, 2016.
ΠΑΟΚ 6 1972, 1974, 2001, 2003, 2017, 2018.
Πανιώνιος 2 1979, 1998
ΑΕ Λάρισας 2 1985, 2007
Εθνικός Π. 1 1933
Άρης Θ. 1 1970
Ηρακλής Θ. 1 1976
ΑΓΣ Καστοριά 1 1980
ΟΦΗ 1 1987

Το βρήκαμε εδώ