Καλικαντζαρος Νεα – Ειδησες απο ολο τον κοσμο
Αρχαια Ελλαδα – Ιστορια Αρχαιοι Ελληνες Χωρίς κατηγορία

«Έστηναν» Αγώνες και στην αρχαιότητα

«Έστηναν» Αγώνες και στην αρχαιότητα

ΑΝ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΣΤΕ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΣΑΝ ΕΝΑΝ «ΑΤΣΑΛΑΚΩΤΟ»

ΑΘΛΗΤΙΚΟ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ ΣΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΟΙ ΝΕΟΙ ΕΠΙΔΙΔΟΝΤΑΝ ΣΤΗΝ ΕΥΓΕΝΗ ΑΜΙΛΛΑ, ΕΧΟΝΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΕΙ ΑΡΜΟΝΙΚΑ ΤΟ ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΝΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΟΥΝ ΕΝΑ ΚΛΑΔΙ ΕΛΙΑΣ ΠΕΦΤΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΕΞΩ

«Ευγένεια», «ήθος», «πολιτισμός», αλλά και ματαιοδοξία, απληστία, δωροδοκία, απάτη, φθόνος… Όπως και στις σύγχρονες Ολυμπιάδες, όπως και εκτός αγώνων… Η φιλολογική έρευνα στα κείμενα των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων φωτίζει τα παρασκήνια των Ολυμπιακών Αγώνων και προσφέρει μια πλούσια σοδειά των αθέατων πλευρών τους φέρνοντας στην ημερήσια διάταξη τα αποτυπώματα των πολεμικών συγκρούσεων για τον έλεγχο των Αγώνων, περιπτώσεις πολιτικής εκμετάλλευσης της νίκης είτε από την πλευρά κρατών και ηγεμόνων είτε από την πλευρά αθλητών, παράνομες πολιτογραφήσεις αθλητών, δωροδοκίες και χρηματισμό, παραβιάσεις των κανονισμών, εξαπατήσεις των Ελλανοδικών, έντονη βία, νίκες χωρίς συμμετοχή, χρησιμοποίηση της Ολυμπίας και των Αγώνων για τη νομιμοποίηση παράνομων πράξεων ηγεμόνων, σφαγών και κατακτητικών ενεργειών.

Στην είσοδο για το Στάδιο της Αρχαίας Ολυμπίας υπήρχαν χάλκινα αγάλματα του Δία που ονομάζονταν Ζάνες. Η κατασκευή τους γινόταν με χρήματα που εισέπρατταν οι Ελλανοδίκες έπειτα από πρόστιμα που επέβαλαν για διάφορες παρανομίες. Δεν είναι καθόλου τυχαία η τοποθέτηση των Ζανών λίγο πριν από την είσοδο των αθλητών στο Στάδιο. Επρόκειτο για μια τελευταία υπενθύμιση σε όσους είχαν στον νου τους να κάνουν κάποια παράβαση. Διότι η παθολογία των Αγώνων ήταν γεγονός. Χαρακτηριστικά ξεχωρίζουν.

Ο «εμφύλιος» για τη διοργάνωση

Το ποιος θα οργανώνει και θα εκμεταλλεύεται τα ωφελήματα των Αγώνων μετέτρεψε αρκετές φορές το ιερό της Ολυμπίας σε πεδίο αιματηρών πολεμικών συγκρούσεων. Η συγκέντρωση πλούτου από τη συρροή χιλιάδων πλουσίων και από τα αφιερώματα από όλες τις μεριές της Μεσογείου έγιναν η αιτία των αντιδικιών μεταξύ κατοίκων της Πίσας, της Ήλιδας (η μεγαλύτερη πόλη της Ηλείας) και των Αρκάδων που φαίνεται ότι ήταν οι κύριοι διεκδικητές της οργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο Παυσανίας, ο Ξενοφών, ο Ηρόδοτος, ο Αθήναιος και άλλοι περιγράφουν τις αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα στους διεκδικητές της οργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων.

Έτσι, λ.χ., το 364 π.Χ. στη διάρκεια της 104ης Ολυμπιάδας που διοργάνωναν οι Αρκάδες και ενώ, σύμφωνα με τον Ξενοφώντα ( Ελληνικά Ζ, 28-29), ήδη είχαν τελεστεί οι ιπποδρομίες και το πένταθλο, εισβάλλουν οι Ηλείοι με στρατό στον ιερό χώρο της Ολυμπίας και αρχίζει μεγάλη μάχη κοντά στους αθλητικούς χώρους αλλά και γύρω από το Βουλευτήριο και τον ναό του Δία, μπροστά στα κατάπληκτα μάτια χιλιάδων θεατών.

Η βία στα αθλήματα

Ενώ στην καθημερινή ζωή των αρχαίων Ελλήνων υπήρχαν βαρύτατες τιμωρίες για κάθε άσκηση βίας, τραυματισμό ή θανάτωση ανθρώπων, στους Ολυμπιακούς Αγώνες, πολλές φορές όχι μόνο δεν τιμωρούνταν όποιος προκαλούσε τραυματισμό ή και θάνατο ακόμη στον αντίπαλό του, αλλά αντίθετα σε αρκετές περιπτώσεις επιβραβεύονταν. Ο μεγάλος ρήτορας της αρχαιότητας Δημοσθένης υπογραμμίζει ότι ο νομοθέτης θεωρεί ουσιαστικά αθώο τον αθλητή εκείνον που φονεύει έναν συναθλητή του στη διάρκεια ενός αγώνα, καθώς η ευθύνη δεν βαρύνει τον δράστη αλλά το θύμα το οποίο δεν είχε την κατάλληλη φυσική κατάσταση ώστε να υπομείνει π.χ. τα κτυπήματα στην πάλη, την πυγμαχία ή το παγκράτιο. Παραμορφωμένα πρόσωπα, κατάγματα, συντριβή οστών, τυφλώσεις, στραγγαλισμός, θάνατος, ήταν τα αποτελέσματα πολλών αγώνων και μάλιστα με την ανοχή των Ελλανοδικών και των θεατών. Χαρακτηριστικά, ο Παυσανίας περιγράφει: « Αγωνιζόταν με τον τελευταίο αντίπαλο για τον κότινο,όταν αυτός έπιασε με τα πόδια του τον Αρραχίωνα και του έσφιξε τον λαιμό με τα χέρια του,ο δε Αρραχίωνας του έσπασε ένα από τα δάκτυλα του ποδιού του. Ο Αρραχίων πέθανε πνιγμένος μ΄ αυτό τον τρόπο αλλά την ίδια στιγμή ο αντίπαλός του παραδόθηκε εξαιτίας του πόνου του στο δάκτυλο (Ελλάδος Περιήγησις,Αρκαδικά , 40.2).

Χρήματα πίσω από τον κότινο

Ο κότινος, δηλαδή αυτό το απλό στεφάνι αγριελιάς, ήταν πράγματι το βραβείο για κάθε νικητή. Ήταν όμως μόνον αυτός το κίνητρο συμμετοχής; Μόλις ο Ελλανοδίκης έθετε τον κότινο στο κεφάλι του νικητή, οι όροι και οι συνθήκες της ζωής του άλλαζαν ανάλογα και με τη σπουδαιότητα της πόλης απ΄ όπου καταγόταν και στην οποία χάριζε τη νίκη του. Τον Ολυμπιονίκη περίμενε ισόβια σίτιση με δημόσια δαπάνη, τιμές και αναγνώριση ίση με των κυριότερων στρατιωτικών ή ευεργετών της πόλης, ενώ εξίσου σημαντική ήταν και φορολογική απαλλαγή που του παρεχόταν. Επιπλέον, ο Σόλων πιστεύοντας ότι ο Αθηναίος Ολυμπιονίκης ήταν ένα σπουδαίο κεφάλαιο στην αίγλη της πόλης θέσπισε το έπαθλο των πεντακοσίων δραχμών, τεράστιο για την εποχή ποσόν. Ο Δίων ο Χρυσόστομος αναφέρει πιο μεγάλα ποσά από άλλες πόλεις. Μιλάει για το ποσό των πέντε ταλάντων. Αστρονομική αμοιβή αν σκεφτούμε ότι η αξία του αττικού ταλάντου ανερχόταν σε 6.000 δραχμές.

« Μεταγραφές» ξένων

Αρκετές ελληνικές πόλεις και ηγεμόνες για να εξασφαλίσουν Ολυμπιακές νίκες δεν δίσταζαν να εξαγοράσουν αθλητές από άλλες πόλεις και να τους εμφανίσουν ως δικούς τους πολίτες. Ιδιαίτερα οι τύραννοι ελληνικών πόλεων της Σικελίας πρωταγωνιστούσαν στις περισσότερες συναλλαγές αυτού του τύπου, με κύριο στόχο την προβολή και ανάδειξή τους. Από την άλλη, αρκετοί αθλητές προκειμένου να κερδίσουν χρήματα παραχωρούσαν σε άλλες πόλεις την εκπροσώπηση της νίκης τους. Ο Σωτάδης π.χ. από την Κρήτη αναγορεύθηκε το 384 π.Χ. στην 99η Ολυμπιάδα νικητής στον δόλιχο δρόμο. Στην επομένη, όμως, 100ή Ολυμπιάδα το 380 π.Χ. παίρνοντας χρήματα από τους Εφέσιους αγωνίζεται ως Εφέσιος και κερδίζει την πρώτη θέση στον δόλιχο δρόμο. Σύμφωνα με τον Παυσανία, η στάση του αυτή τιμωρήθηκε από τους συμπατριώτες του Κρήτες με εξορία ( Ελλάδος Περιήγησις,Ηλιακά Β΄ 18.6).

Οι δωροδοκίες

Κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων μερικοί αθλητές προκειμένου να στεφθούν νικητές δεν δίσταζαν να δωροδοκήσουν τους αντιπάλους τους παραβαίνοντας έτσι τον όρκο τους. Από τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας (Παυσανίας, Φιλόστρατος, Πλούταρχος κ.λπ.) φαίνεται καθαρά ότι η δωροδοκία και ο χρηματισμός δεν αφορούσαν μόνο κάποιους αθλητές αλλά και ορισμένους προπονητές, καθώς και Ελλανοδίκες. Κατά την 178η Ολυμπιάδα του 368 π.Χ. κατασκευάστηκαν π.χ.

άλλοι δύο Ζάνες από πρόστιμο που επέβαλαν οι Ελλανοδίκες σε δύο Ρόδιους αθλητές. Οι δύο αθλητές συνελήφθησαν επ΄ αυτοφώρω- όπως λέει ο Παυσανίας -, ο Εύδηλος να δωροδοκείται από τον Φιλόστρατο στο αγώνισμα της πάλης ( Ηλιακά Α΄, 21, 9).

Προσπάθειες εξαπάτησης

Οι αρχαίοι συγγραφείς καταγράφουν και διάφορες μορφές εξαπάτησης αθλητών, προπονητών και ηγεμόνων κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Παλαιστές, πυγμάχοι και παγκρατιαστές, λ.χ., δεν δίσταζαν να καταφεύγουν σε απαγορευμένες λαβές ή αντικανονικά κτυπήματα προκειμένου να επικρατήσουν των αντιπάλων τους και να πάρουν τη νίκη. Σύμφωνα με τον καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας Μιχάλη Τιβέριο, σε αρχαίες παραστάσεις παγκρατίου εικονίζονται αθλητές που επιχειρούν να δαγκώσουν τους αντιπάλους τους ή να τους βγάλουν το μάτι. Ακόμη καταγράφονται προσπάθειες ψεύτικης δήλωσης για την ηλικία των αθλητών προκειμένου να υπάρχει πλεονέκτημα στον αγώνα.

Ο Αγησίλαος, ο βασιλιάς της Σπάρτης, λ.χ., επηρέασε τους Ελλανοδίκες ασκώντας την πολιτική του δύναμη με σκοπό να κάνουν δεκτό τον γιο του Αθηναίου Ευάλκους στο αγώνισμα του Σταδίου, παρ΄ ότι αυτός ήταν πιο μεγάλος από τα παιδιά που διαγωνίζονταν (Ξενοφών, Ελληνικά Δ΄, 1,40)

Related posts

Θαλής ο Μιλήσιος: 45 αποφθέγματα του πρώτου των επτά σοφών της αρχαιότητας

admin

Η «δίκαιη κούπα» του Πυθαγόρα! – Αρχαία Ελληνικά

admin

Βίντεο: «Τρελά» πράγματα που έκαναν οι αρχαίοι Έλληνες

admin

Κυπρος

admin

Εγκοίμηση: Η ιατρική του Ασκληπιού και ο ύπνος ως τελετουργική μέθοδος θεραπείας στην αρχαία Ελλάδα

admin

Ο Ιερός Λόχος των Θηβών – Ancient Assasins [Βίντεο]

admin

Μήνυμα από εξωγήινη βάση σε κομήτη κατέγραψε η NASA, ισχυρίζονται ερευνητές

admin

Μέγας Αλέξανδρος….η χώρα των «Ιχθυοφάγων»

admin

«Η πολεμόχαρη Σπάρτη γέννησε τον Χίλωνα, που ήταν ο μεγαλύτερος Σοφός»

admin

Πέλλα: Αποκαλύπτεται το ανάκτορο που γεννήθηκε ο Μέγας Αλέξανδρος

admin

Η βοσκική τέχνη στον Ψηλορείτη στο επίκεντρο έρευνας

admin

Ηρωική άμυνα… Η Σπάρτη ταπεινώνει τον «Αετό» της Ηπείρου Πύρρο

admin